کلینیک کار درمانی جهانشهر میدان جمهوری خیابان فرمانداری09121623463:رشد سیستم غدد درون ریز

رشد سیستم غدد درون ریز

 

سیستم اعصاب وغدد درون ریز سیستم های تنظیم کننده ی سلول های بدن هستند.سیستم غدد درون ریز از طریق موادی شیمیایی به نام هورمون ها اعمال سلولی خاصی را کنترل می کند.این مواد مستقیما از غدددرون ریز وارد جریان خون شده واز طریق گردش خون به همه ی سلول ها انتقال یافته وبر آنها اثر می گذارند.هورمون ها در تنظیم نمووبالیدگی نقشی مهم دارند.البته تنظم نمو حاصل اثرمتقابل عوامل مختلفی مثل هورمون ها ژن ها تغذیه وعوامل محیطی است.
اگرچه بسیاری از هورمون های بدن در تنظیم نمووبالیدگی دخالت دارند ولی نقش هورمون نموهیپوفیز(GH)یاسوماتوتروپیک هورمون های تیروئیدو هورمون های غدد جنسی از اهمیت بیشتری برخوردار است.
هورمون نمو (یا سوماتوتروپیک)
هورمون نمو طی کودکی و نوجوانی از طریق تحریک آنابولیسم پروتئین ها(متابولیسم سازنده ی پروتئین ها )و در نتیجه ساختن بافت های جدید برنمو اثر می گذارد.این هورمون تحت کنترل سیستم اعصاب مرکزی (عوامل آزاد کننده ی هیپوتا لا موس)از بخش قدامی غده ی هیپوفیز ترشح میشود.
هورمون نمو سوخت وساز چربی های ذخیره شده و ذخیره سازی کربوهیدرات هارا افزایش می دهد.علمکرد موثراین هومورن تیروکسین و انسولین بستگی دارد.نموطبیعی بدن پس از تولد مستلزم وجود این هورمون است.کمبود یافقدان این هورمون باعث بروز ناهنجاری های نموی و در برخی موارد توقف نموطولی میشود.
هورمون های تیروئید
هورمون های تیرئید از غده ی تیروئید که بخش قدامی گردن قرارگرفته ترشح می شوند. هورمون های تیروکسین وتری یدوتیرونین بر نمو کل بدن در دوره ی پس از تولد اثر گذاشته واز طریق افزایش مصرف اکسیژن در برخی بافت ها رشد آن بافت ها را تحت تاثیر قرارمی دهند.غده تیروئید علاوه براین دو هورمون هورمون دیگری به نام تیروکلسی تونین ترشح می کند که در نمو اسکلتی نقش دارد.این هورمون از طریق جلوگیری از باز جذب استخوان وافزایش رسوب کلسیم کلسیم خون را کاهش می دهد.
میزان هورمون تحریک کنند ه ی غده ی تیروئید(TSH )که از غده ی هیپوفیز ترشح می شود ترشحات غده ی تیروئیدرا تنظیم میکند.ترشح TSHنیز به نوبه ی خود به وسیله ی یک عامل آزادکننده ی در هیپوتالاموس افزایش می یابد.
هورمون های غدد جنسی
هورمون های غددجنسی (آندروژن و استروژن)از طریق تحریک رشد اندام های جنسی و صفات ثانویه جنسی بر نمو وبالیدگی جنسی بویژه طی دوره ی نوجوانی اثر می گذارند.آندروژن ها (بویژه تستوسترون که از بیضه ها ترشح می شود وهمچنین آندروژن های قشر غدد فوق کلیوی )بسته شدن صفحه های نمودر استخوان ها را تسریع می کنند بنابراین در ازای توقف نمو طولی باعث افزایش بالیدگی اسکلتی می شوند.علاوه بر این آندروژن هااز طریق ساخت پروتئین در جهش نمو توده عضلانی طی نوجوانی نقش دارند.این جهش در پسران واضح تر از دختران است.زیرا در پسران هم تستوسترون ترشح می شود هم آندروژن های فوق کلیوی ترشح می گردد.در دختران برخی از آندروژن های فوق کلیوی به تستوسترون تبدیل می شوند.درمقابل در پسران نیز برخی از آندروژن های فوق کلیوی به استروژن تبدیل می گردد.
افزایش ترشح استروژن در دختران طی دوره ی نوجوانی که هم از تخمدان ها و هم از غدد کلیوی صورت می گیرد همانندآندروژن ها بسته شدن صفحات نموی را تسریع می کند.علاوه بر این استروژن باعث افزایش تجمع چربی خصوصا در سینه ها و لگن می شوند.

انسولین

هورمون انسولین ، برعکس هورمون هایی که مورد بحث قرار گرفت ، به طور غیرمستقیم در نمو نقش دارد. این هورمون از غده ی لوزالمعده ترشح می شود و ازطریق افزایش نفوذپذیری غشاء سلول ها نسبت به گلوکز و اسید های آمینه ، بر متابولیسم کربوهیدرات ها اثر می گذارد. کمبود این هورمون ممکن است باعث کاهش سنتز پروتئین شود . علاوه براین ، وجود این هورمون برای عملکرد کامل هورمون نمو ضروری است.

سیستم غدد درون ریز در دوره ی سالمندی

به نظر می رسد که مقدار پایه ی هورمون نمو در تمام طول عمر ثابت است؛ اما هنگام ورزش ، مقدار هورمون نمو در سالمندان بیش از جوانان افزایش می یابد. این این افزایش که باعث آزاد شدن چربی های ذخیره می شود، احتمالا به منظور ذخیره سازی گلیکوژن و جلوگیری از شکسته شدن پروتئین ها صورت می گیرد. در دوره ی سالمندی ، عملکرد غدهی تیروئید کاهش یافته و اختلالات آن افزایش می یابد. دوره ی سالمندی ، همچنین با کاهش هورمون های غدد جنسی همراه است. میزان ترشح انسولین در سالمندان ، مشابه جوانان است؛ ولی شیوع دیابت نوع دوم که در اثر کاهش انسولین بوجود می آید، با افزایش سن بیشتر می شود. احتمالا سالمندان برای افزایش ذخیره سازی گلیکوژن ، از انسولین به طور موثر استفاده نمی کنند و این امر، عملکرد بدن در فعالیت های جسمانی را ضعیف می کند.

رشد سیستم اعصاب

رشد اولیه ی سیستم راعصاب، حاصل تشکیل نورون ها یا سلول های عصبی نابالغ ، تزاید سلولی (هایپرپلازیا)، تمایز پذیری، حرکت به محل نهایی در سیستم اعصاب، تشکیل زوائد سلولی (آکسون ها و دندریت ها)، میلین سازی و تشکیل سلول های گلیال (سلول های تشکیل دهنده ی بافت پیوندی در سیستم اعصاب) است. در دوره ی قبل از تولد،نورون های نابالغ تشکیل شده، تزاید و تمایز یافته و به سمت محل نهایی خود در سیستم اعصاب حرکت می کنند. سپس زوائد سلولی آنها تشکیل می شود . در اواخر دوره ی جنینی و اوایل دوره ی پس از تولد ، نورون ها شروع به تولید تکانه های عصبی کرده و از این طریق به تقویت ارتباط های نورونی (سیناپس ها) و تشکیل مدارهای عصبی کمک می کنند.
نمو پس از تولد که چند سال اول با سرعتی بسیار زیاد انجام می شود، عمدتا نتیجه افزایش در اندازه ی نورون ها (هایپر تروفی) ، زوائد سلولی و سیناپس ها ، سلول های گلیال و میلین است. در دوره ی نوزادی، آکسون ها بدون میلین هستند و تکانه های عصبی را با سرعتی کم هدایت می کنند. میلینی شدن آکسون ها، سرعت هدایت تکانه ها را افزایش می دهد(هدایت جهشی) میلینی شدن، از بخش های فوقانی نخاع شروع می شود و به سمت پایین ادامه می یابد. جهت میلینی شدن گذرگاه های حرکتی ، از مغز به طرف خارج و جهت میلینی شدن گذرگاه های حسی، از خارج به طرف مغز است. علاوه براین، گذرگا های حسی زودتر از گذرگاه های حرکتی میلینی می شوند.
در زمان تولد، نخاع نسبتا کوچک و کوتاه بوده ؛ ولی بالیده تر از مراکز بالاتر مغز است. در دوره ی جنینی و طفولیت ، نخاع و مراکز پایین تر مغز، کنترل اعمال حیاتی و رفلکسی را به عهده دارند. حرکات ارادی تحت کنترل مراکز بالاتر مغز، مثل قشر مخ می باشند؛ بنابراین دیرتر ظاهر می شوند. تخصصی شدن مناطق مختلف قشر مغز تا بزرگسالی ادامه می یابد.
در دوره ی سالمندی ، نورون ها، دندریت ها، سیناپس ها، پیک های عصبی و میلین از بین رفته یا کاهش می یابند. با وجود افزایش تعداد سلول های گلیال ، وزن کل مغز کاهش می یابد. علاوه براین تغییرات فیزیولوژیکی، سرعت پاسخ به محرک ها کم شده و بر حرکات مربوط به فعالیت های بدنی مختلف اثر می گذارد.

Related posts

Leave a Comment