مواد روانگردان: خطرات سوء استفاده از مواد در اختلال دوقطبي|مجهزترین توانبخشی صحرای ویان

مواد روانگردان: خطرات سوء استفاده از مواد در اختلال دوقطبي|مجهزترین توانبخشی صحرای ویان

هدف

مشكلات وابستگي يا سوء مصرف مواد در بيماران دوقطبي فراواني بالايي دارد، در حدود 50 درصد از بيماران بر اساس برخي مطالعات هفت نفر از هر 10 بيمار مرد كه اختلال دوقطبي دارند در طي دوره‌هاي مانيا سوء مصرف الكل دارند كه اين سوء مصرف سير بيماري را پيچيده مي‌كند. هدف از اين جلسه آن است كه تمام بيماران از خطرات داروها، نه فقط داروهاي سخت[1] (اگر ضروري است تمايز بين داروهاي نرم و سخت را بگويند) بلكه موادي كه روانه مصرف مي‌شود مانند قهوه و الكل آگاه شوند. آگاه شدن از اين مطالب بسيار ضروري است زيرا تعداد بيماران دوقطبي كه از كافئين استفاده مي‌كنند بسيار بالاست و اكثر اين بيماران اين رفتار را به عنوان يك مشكل در نظر نمي‌گيرند. هر چند كافئين بر روي خواب و ديگر بيماريهاي همراه كه در اين اختلال بسيار شايع است اثر دارد از قبيل اثرات آن بر روي حملات پانيك كه بسيار بارز است.

 

روش

  • زماني كه درمانگر مشغول صحبت‌هاي غير رسمي با اعضاء گروه است يكي از كمك درمانگران مي‌تواند ليست زير را بر روي تخته سياه بنويسيد:
  • آبجو
  • شراب
  • ماري جوانا
  • ويسكي – رام و نوشيدنيهاي سخت
  • اسيد
  • كوكائين
  • آمفتامين
  • نوشيدنيهاي تحريك كننده (ردبول)
  • كوكا
  • قهوه
  • اكستازي و ديگر داروهاي طراح
  • زمانيكه صحبت‌هاي غير رسمي تمام شد مي‌توانيم سؤال زير را به صورت آزادانه با تمام اعضاء گره در ميان بگذاريم. “شما فكر مي‌كنيد كه كداميك از مواد ليست شده بر روي تخته سياه براي يك بيمار دوقطبي بالقوه خطر دارد؟” بسياري از بيماران، برخي از مواد ليست شده را كنار مي‌گذارند، عموماً قهوه و نوشيدنيهاي كولا، هر چند برخي اوقات شراب و آبجو را هم كنار مي‌گذارند و حتي ماري جوانا را . پيام اساسي اين جلسه آن است كه تمام مواد ليست شده بر روي تخته سياه موادي هستند با توانايي بالقوه براي سوء مصرف و وابستگي و بنابراين براي بيماراني كه دچار اختلال دوقطبي هستند پيشنهاد نمي‌شود. ضروري است كه اين پيام خيلي جدي داده شود هر چند تفاوتهاي ظريف بعداً در جلسه مشخص مي‌شود.
  • اين پيام ما احتمالاً بحث‌هاي داغ و گرمي را در بين بيماران بوجود مي‌آورد كه ما اجازه مي‌دهيم اين بحث پيش برود، فقط گاهي مطالب تكنيكي را به اين بحث اضافه مي‌كنيم.
  • اين بحث معمولاً باعث گيجي و ابهام مي‌شود زيرا بيماران داروهاي متنوع مسموم كننده را با هم قاطي مي‌كنند. يك روش خوب آن است كه داروها را به گروه‌هاي مختلف تقسيم كنيم. معمولاً با نوشيدنيهاي الكليك شروع مي‌كنيم و با حروف بزرگ بر روي تخته سياه مي‌نويسيم “نوشيدنيهاي الكليك[2]” و مي‌گوئيم كه به مدت 20 دقيقه در خصوص استفاده از اين نوشيدنيها و مشكلات مرتبط با مصرف آنها در اختلالات دوقطبي و درمان آن (تداخل و تعامل اين نوشيدنيها را با داروهاي روان گردان) صحبت مي‌كنيم. مطلوب است كه بر اساس فراواني مصرف اين عامل‌هاي متنوع[3] و مشكلاتي كه توليد مي‌كند، زمان را به شكل زير تقسيم كنيم:
  • الكل: 20 دقيقه
  • ماري جوانا: 10 دقيقه
  • كوكائين، اسيد، داروهاي طراح: 10 دقيقه
  • اين زمان بر اساس پروفايل و تنوع بيماران در گروه تقسيم خواهد شد. برخي اوقات متوجه مي‌شويم كه اغلب بيماران از ماري جوانا استفاده بيشتري مي‌كنند، بنابراين ضروري است تا زمان بيشتري را به آن اختصاص دهيم زيرا برخي معتقدند كه ماري جوانا اثر خطرناكي بر روي سلامت رواني ندارد. در گروه ديگر ممكن است هيچ كدام از بيماران به صورت عادت، از ماري جوانا استفاده نكنند. در مورد الكل هم ممكن است كه چنين اتفاقي رخ دهد، هر چند كه الكل ماده‌اي است كه توسط بيماران استفاده فراواني دارد.
  • بحث در مورد قهوه هميشه توسط ما شروع مي‌شود، زيرا بيشتر بيماران با خطرات مصرف قهوه در اختلال دوقطبي ناآشنا هستند. تأكيد ما بر آن است كه خطر مصرف ناچيز نيست، زيرا قهوه القا كننده بالقوه هيپومانيا و اضطراب است و بيماران به صورت فراوان آن را سوء مصرف مي‌كنند. معمولاً در هر گروه آموزش رواني يك يا دو بيمار را پيدا مي‌كنيم كه آشكارا به كافئين وابسته شده و درمانگر آن را تشخيص نداده است.
  • در خصوص سيگار كشيدن، اگر فرد سيگاري در گروه وجود دارد صحبت مي‌كنيم. در هر صورت نمي‌بايست اين باور را به گروه منتقل كنيم كه سيگار كشيدن اثر مهمي بر روي سير بيماري دوقطبي ندارد. بيماران را به ترك سيگار تشويق مي‌كنيم و آشكارا در مورد خطرات جسمي و سلامتي سيگار براي هر فرد اخطار مي‌دهيم.
  • سؤالات خود را به صورت دايره وار از گروه مي‌پرسيم و پس از پخش مطالب و تكاليف جلسه را خاتمه مي‌دهيم.

 

راهنمايي‌هاي مفيد

  • محتواي جلسه هرگز نمي‌بايست شكل توصيه‌هاي اخلاقي را به خود بگيرد و همچنين به شكل تذكرات پدر مآبانه و نگرش‌هاي پليسي درآيد. به عنوان نمونه به بيماران مي‌گوييم كه به دلايل محم پزشكي پيشنهاد مي‌كنيم كه از مصرف ماري جوانا اجتناب كنيد و از معاني كه دربردارنده مضامين اخلاقي هستند دوري مي‌كنيم.
  • مطالب خود را با نكات متنوع زير تقويت مي‌كنيم:
    • الكل و قهوه هر دو كاملاً قانوني هستند اما به اندازه ماري جوانا مي‌تواند براي فردي كه اختلال دوقطبي دارد خطرناك باشد.
    • دونات[4] و شيريتي هر دو قانوني هستند اما يك فرد كه مشكل ديابت دارد نمي‌بايست آنها را مصرف كند. ماهي كولي[5] هم قانوني هستند و بسيار غني اما فردي كه فشار خون بالا دار نمي‌بايست آن را مصرف كند. به همين دليل فردي كه مبتلا به اختلال دوقطبي است نمي‌بايست ماري جوانا مصرف كند هر چند كه از آن لذت مي‌برد. در پيشنهادهاي ما هيچ ديدگاه قانوني وجود ندارد و اينجا نيستيم تا چيزي را منع كنيم. فقط به شما مي‌گوييم كه اين مواد براي اختلال دوقطبي شما خطرناك است.
  • در طي اين جلسه برخي از سؤالات عادي به طور مستقيم از روانشناس پرسيده مي‌شود كه به آنها اجازه دهد كه به طور معمولي الكل مصرف كنند، اجازه‌اي كه روانپزشك به آنها نداده است. بنابراين در خصوص پاسخگويي به سؤالاتي از قبيل اينكه “اگر خلق من متعادل شود، زماني كه براي شام بيرون مي‌روم مي‌توانم يك گيلاس مشروب بخورم؟” يا “مي‌توانم به افتخار كسي يك گيلاس مشروب بنوشم؟” يا “مي‌توانم هرازگاهي آبجو و ليموناد بخورم؟” مي‌بايست بسيار محتاط باشيم. هر چند كه مي‌توان به برخي بيماران چنين اجزاه‌اي را داد اما اين اجازه باعث تضعيف پيام و اهداف كلي جلسه خواهد شد و خطرات جدي را بوجود خواهد آورد: در طي گروه آموزش رواني، ما اطلاعات عميقي در مورد بيمارانمان به شكلي كه روانپزشك آنها دارد نداريم و بنابراين در جايگاهي نيستيم كه خطر سوء استفاده از الكل را ارزيابي كنيم. پاسخ صحيح به اين سؤالات آن است كه بهتر است در اين خصوص با روانپزشك خود صحبت كنيد.
  • بيشتر بيماران ما در خصوص اينكه قهوه و نوشيدنيهاي كولا مي‌توانند به عنوان ماشه چكان براي عود اختلال دوقطبي عمل كنند شك داريد. در اين مورد اغلب مي‌توانيم از يكي از راه‌هاي زير استفاده كنيم:
  • براي بيماران در مورد پايه و اساس بيولوژيكي خطر نوشيدن قهوه در اختلالات دوقطبي توضيح دهيد (آگونيست نورآدرنرژيك)
  • در مورد مشكلات جسمي مرتبط با سوء مصرف قهوه توضيح دهيد.
  • يك مثال و موردي از بيماري كه به دليل سوء مصرف قهوه بيماري‌اش وخيم تر شده با جزئيات شرح دهيد.

در طي جلسه آموزش گروهي، تشويق كنيد تا هر بيماري كه مشكلاتي به دليل مصرف قهوه داشته، آن مشكلات را گزارش دهد.

 

Related posts